Փետրվարի 14` Տրնդեզ

Իր ժողովրդական տոնակատարութուններով Տրնդեզը ռուսական Բարեկենդանն է հիշեցնում, սակայն կաթոլիկ տոնի` Սուրբ Վալենտինի տարրերով, քանի որ այս օրվա գլխավոր գործող անձիք սիրահարներն են:

Ի սկզբանե Տրնդեզը կռապաշտների արարողակարգում հեթանոսական տոն է եղել և լավ բերք մաղթել է մատնանշվել: Հայաստանի՝ քրիստոնեություն ընդունելուց հետո, փոխվեց նաև տոնի անունը և դրա էությունը: Տրնդեզի գլխավոր մասնակիցները երիտասարդ տղաներն ու աղջիկներն են՝ նորապսակները, նաև նրանք, ովքեր դեռ նոր են պատրաստվում ամուսնական կապերով իրենց ճակատագրերը միացնել:

Տոնակատարության կարևոր ատրիբուտը խարույկն է, որի վրայով թռնում են սիրահար զույգերը: Համարվում է, որ եթե նրանց հաջողվում է կրակի վրայով թռնել առանց ձեռքերը բաց թողնելու, ապա նրանց ընտանիքն ամուր կլինի, իսկ սերը՝ հավերժ: Երիտասարդ զույգերից հետո խարույկի վրայով երեխա չունեցող մայրերն են թռնում այն հույսով, որ կրակը նրանց կօգնի հղիանալ: Ամենավերջում բոլորն իրար ձեռք բռնած խարույկի շուրջ շուրջպարի են բռնվում:

Հայկական հնագույն լեգենդների համաձայն այդ օրը տոնական խարույկը բարօրություն է բերում այն մարդկանց, ում այն կկպնի: Կրակի հանգչելուց հետո մնացած մոխիրը հավաքում են և դաշտերով մեկ տարածում, ինչը եկող աշնանը լավ բերք պետք է ապահովի:

Այժմ խարույկներն ամեն տեղ չեն վառում, սակայն, ամեն դեպքում, ձեռքներում վառվող մոմերով բաժակներ բռնած՝ երիտասարդ տղաներն ու աղջիկները երեկոյան քայլում են փողոցներով:

Տրնդոզը ո՛չ միայն Հայաստանում են տոնում, այլև Ռուսաստանի այն քաղաքներում, որտեղ ազգային համայնքներն ուժեղ են:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ